Ticaret Bakanlığı, yapay zeka reklamlarından indirimli satışlara kadar dijital dünyayı düzenleyen yeni reklam yönetmeliğini yayımladı. İşte tüketicileri koruyan kritik değişiklikler.
Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete’de yayımlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, dijital dünyadaki reklam anlayışını baştan aşağı değiştiriyor.
Tüketicilerin dijitalleşen dünyada maruz kaldığı yoğun reklam trafiğinden korunması ve aldatıcı uygulamaların önüne geçilmesi hedeflenen bu kapsamlı düzenleme; yapay zeka destekli içeriklerden sosyal medya fenomenlerinin paylaşımlarına, indirimli satışlardan çevre dostu ibarelerine kadar birçok kritik alana yeni kurallar getiriyor.
Özellikle 1 Ağustos tarihinde yürürlüğe girecek olan bu düzenleme, hem reklam verenler hem de içerik üreticileri için yeni bir sorumluluk dönemini başlatıyor.
Yapay zeka şeffaflığı: Yapay zeka ile oluşturulan karakterlerin reklamda kullanılması durumunda bunun açıkça belirtilmesi zorunlu hale geliyor ve dijital kopyalar ile tavsiye reklamı yapılması yasaklanıyor.
İndirimli satışta yeni kural: İndirimli satış reklamlarında, indirimden önceki fiyat olarak, kampanyanın başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınıyor.
Fenomenlere “reklam” zorunluluğu: Sosyal medya üzerinden menfaat sağlanan tüm paylaşımlarda, içeriğin reklam olduğunun tüketiciler tarafından kolayca anlaşılmasını sağlayacak ifadelerin kullanımı zorunlu oluyor.
Yapay Zeka Reklamlarında Şeffaflık Dönemi
Teknolojinin gelişimiyle birlikte reklam dünyasına hızla giriş yapan yapay zeka, artık sıkı kurallara tabi tutuluyor. Bakanlık, insandan ayırt edilemeyecek seviyede gerçeğe yakın dijital karakterlerin reklamlarda kullanılması durumunda, bu durumun tüketicilere açık ve anlaşılır bir şekilde bildirilmesini şart koşuyor.
Daha da önemlisi, gerçek bir kişinin yapay zeka ile oluşturulmuş dijital kopyasının, sanki o ürünü bizzat kullanmış veya tavsiye ediyormuş gibi gösterilmesi kesinlikle yasaklanıyor. Bu adım, tüketicinin manipüle edilmesinin önüne geçmeyi ve dijital mecralarda güveni artırmayı amaçlıyor.
Hedefli Reklamcılıkta Kullanıcı Denetimi
Dijital platformlarda kullanıcıların verileri analiz edilerek sunulan “hedefli reklamcılık” uygulamaları da artık daha şeffaf bir zemine oturuyor.
Reklam verenler, tüketicilere gösterilen reklamların hangi kriterlere göre belirlendiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini net bir şekilde sunmakla yükümlü hale geliyor. Ayrıca, çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme ile hedefli reklam yapılması tamamen yasaklanıyor. Bu sayede, özellikle çocukların dijital ortamda korunması adına önemli bir mesafe alınıyor.
Sosyal Medya ve İndirimli Satışlar Düzenleniyor
Sosyal medya dünyasında içerik üreticilerinin sunduğu ürün veya hizmet tanıtımları da disiplin altına alınıyor. Bir içerik üreticisi, paylaştığı üründen veya hizmetten herhangi bir menfaat (ücretsiz ürün, indirim, nakit vb.) sağlıyorsa, bu paylaşımın reklam olduğunun açıkça belirtilmesi gerekiyor.
İndirimli satışlarda ise “yüksek fiyatı çizip düşük fiyat gösterme” taktiğine son veriliyor.
Bundan böyle indirimli satış reklamlarında, ürünün indirim öncesindeki fiyatı, kampanyadan önceki 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat olarak belirleniyor. Ayrıca, “çevre dostu” gibi genel kavramların, herhangi bir somut kanıt veya açıklama sunulmadan kullanılması da yasaklanıyor.
Tüketici Değerlendirmeleri ve Denetimler
Tüketici yorumlarının güvenilirliğini artırmak adına da yeni adımlar atılıyor. Satın alma işlemi doğrulanmayan mecralardan gelen tüketici değerlendirmeleri artık yayımlanamıyor.
Ayrıca, satıcıların olumsuz yorumlara cevap verme süresi 72 saatten 48 saate düşürülüyor. Bu süre içinde yanıt gelmezse, yorumlar doğrudan kamuoyu ile paylaşılıyor.
Yasa dışı bahis, kumar ve falcılık gibi faaliyetlerin reklamları üzerindeki yasaklar ise daha da genişletilerek kararlılıkla sürdürülüyor.
